پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
38
سقوط اصفهان ( فارسى )
لشگرى روسيه ، بدست آورده است . نسخهء خطى شاهزاده هوانس از پسر عم وى ، جاثليق هوسپ ، « 1 » كه تا پيش از انتصاب او به سمت خليفهء بزرگ ارامنه ، اسقف بزرگ ارمنيان در حاجى ترخان و ساير قسمتهاى روسيه بوده است ، به دو رسيده بوده است . جاثليق هوسپ نسخهء خطى را از اسقف بزرگ ميناس تيگرانيان ، كه گيلاننتز گزارشهاى را اصلا براى او فرستاده بوده بدست آورده است . پوند يانتز اظهار عقيده مىكند كه اين نسخهء خطى حاضر از روى نسخه دست نوشت گيلاننتز استنساخ شده است . « 2 » وى در مقدمهء خود مىگويد كه گزارشهاى به زبان روسى نيز ترجمه شده است . ولى متأسفانه عبارت وى چنان است كه از آن معلوم نمىشود مقصودش اشاره به همان ترجمهاى است كه گيلاننتز به سردار روسى « 3 » تسليم داشته بود يا اينكه ترجمه ديگرى از آن به عمل آمده است . « 4 » سبك گيلاننتز : گيلاننتز در نامهنگارى سبكى غريب و خاص خود دارد ، كه به لهجه معمولى قرن هفدهم و هيجدهم ارمنيان جلفا نمىماند . عجيبتر اينكه ، در ميان
--> ( 1 ) - C atholicosHovsepp ( 2 ) - پوندويانتز پيشنهاد مىكند كه بايد اقداماتى براى پيدا كردن نسخه اصلى به عمل آورد . ( 3 ) - Levashov ( 4 ) - بنا به قول پوندويانتز ( Pondoyantz ) اين ترجمه روسى در : DielMoskovskiArc hiveGosudarstvin noiKollegilnostr annikh جلد اول ص 326 - 379 ، كه راجع به تاريخ ارمنستان مواد و مطالب مفيدى از آن بدست مىآيد ، وجود دارد .